است . مقدار شربت از آب كبر تا هشت درهم است كه بايد با عسل و سركه نوشيده شود و خوراك بيخ آن تا سه درهم و در پختنيها تا هفت مثقال مىباشد . مضر مثانه است و مصلحش انيسون ، مضر معده گرم مزاجان است و مصلحش سكنجبين است . « 1 » گياهى زيبا ، داراى شاخه‌هاى متعدد ، پوشيده از كرك و به طول 1 تا 5 / 1 متر است . ميوه ، ريشه و پوست آن بيشتر به مصارف درمانى مىرسد . تركيبات شيميايى : ريشه و جوانه‌هاى مولد گل آن ، داراى پكتين ، ساپونين ، نوعى اسانس ( به مقدار بسيار جزئى ) ، يك ماده رزينى ، يك رامنوگلوكزيد و ماده‌اى به نام كاپارى روتين است . خواص درمانى : پوست ريشه گياه سابقا در بيماريهاى مختلف مخصوصا امراض مربوط به كبد و طحال مصرف مىگرديد و از آن در موارد ضرورى به‌عنوان مدر ، قابض و مقوى نيز استفاده به‌عمل مىآيد . مصارف آن در رفع آب آوردن ، كم‌خونى و رنگ پريدگى دختران جوان ، ضعف عمومى همراه با ضعف اعصاب و همچنين در نقرس معمول بوده است . * كتان منشأ اصلى و جغرافيايى كتان به درستى معلوم نيست ولى احتمال دارد در سرزمين قفقاز باشد . امروزه در منطقه وسيعى از نواحى مختلف جنوب اروپا و آسيا يافت مىگردد به‌علاوه در بسيارى نقاط مساعد پرورش مىيابد . [ مشخصات ] گياهى است علفى ، يك ساله ، و به ارتفاع 30 تا 70 سانتىمتر كه به منظور استفاده‌هاى صنعتى و دارويى ، پيوسته مورد كشت قرار مىگيرد .

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 4 ، ص 27 ؛ تحفه حكيم ، ص 214 ؛ قرابادين كبير ، ص 349 ؛ صيدنه ، ج 2 ، ص 579 ؛ الابنيه ، ص 264 .